Na gruzach imperiów. Dlaczego mogliśmy odzyskać niepodległość?

W środę 27.11.2019 roku w Szkole Podstawowej w Zbąszyniu zorganizowaliśmy wykład „Na gruzach imperiów. Dlaczego mogliśmy odzyskać niepodległość?”. O trudnej i długiej drodze naszych przodków do niepodległości opowiedział pan Damian Zieliński z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. Wykład wywołał duże zainteresowanie wśród młodzieży. Mamy nadzieję, że wkrótce znów odwiedzimy Zbąszyń.

Polska-Węgry. Stulecie nawiązania oficjalnych stosunków dyplomatycznych

Regionalny Ośrodek Debaty Międzynarodowej w Poznaniu przy współpracy z pracownikami Wydziały Neofilologii UAM (prof. Karoliną Kaczmarek, dr Kingą Piotrowiak-Junkiert, dr Pawłem Kornatowskim) w dniu 19 listopada 2019 przeprowadzili debatę: „Polska-Węgry. Stulecie nawiązania oficjalnych stosunków dyplomatycznych”.

Pretekstem do wspólnych rozważań był fakt, iż jesienią 1919 roku odrodzona Polska nawiązała stosunki dyplomatyczne z niepodległymi Węgrami.

Nad Wisłą panowała wtedy radość – odzyskaliśmy wolność. Jednak ze wschodu już nadchodziło śmiertelne zagrożenie dla naszego młodego państwa. Wokół Budapesztu zaś zbierały się czarne chmury, a Kraje Korony Świętego Stefana miały wkrótce zostać podzielone.

Ostatnie stulecie okazało się dla obu naszych narodów niezwykle trudne. Węgrzy i Polacy stanęli w obliczu dwóch totalitaryzmów, które zagroziły naszej biologicznej i duchowej egzystencji.

Dziś, choć wolni, to nadal stoimy przed tymi samymi problemami, co nasi przodkowie. I tak, jak oni, szukamy swojego miejsca między wschodem i zachodem.

O przeszłości, ale też i przyszłości relacji polsko-węgierskich rozmawiali:
– Marcin Bobiński – hungarysta (absolwent UAM), dyplomata.
– dr hab. Tadeusz Kopyś – historyk w Instytucie Europeistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego.
– dr Dominik Héjj – Politolog specjalizujący się w tematyce węgierskiej.

Debatę poprowadził: dr Adam Szabelski z Regionalnego Ośrodka Debaty Międzynarodowej i jednocześnie sekretarz Rady Instytutu Współpracy Polsko-Węgierskiej im. Wacława Felczaka.

Choć wydawać by się mogło, że relacje polsko-węgierskie zawsze były jednoznacznie dobre, to prelegenci wskazywali, iż występowały kwestie sporne w naszych wzajemnych relacjach. Również dzisiaj mamy inne podejście wobec wyzwać współczesnego świata. Przykładem może być tu stosunek obu narodów do Rosji i jej polityki. Mimo wszystko debatujący zgodzili się, że nic nie wskazuje, aby w najbliższych latach nasze wzajemne relacje miały ulec pogorszeniu. Co więcej wydaje się, że możemy spodziewać się kolejnych wspólnych inicjatyw i zaciśnięcia współpracy między Warszawą i Budapesztem.

Akademia Nauki i Wyobraźni

Regionalny Ośrodek Debaty Międzynarodowej w Poznaniu w ramach Akademii Nauki i Wyobraźni przeprowadził wykłady połączone z warsztatami dla siedmiu grup dzieci i młodzieży z Wildy.

Zajęcia dotyczyły Savoir-vivre – zarówno w przeszłości, jak i dzisiaj. Prowadzący ubrany był w strój szlachecki i tłumaczył między innymi skąd wziął się zwyczaj zwracania się do innych „Pan/Pani” oraz wyjaśniał zasady postępowania przy powitaniach i innych sytuacjach dnia codziennego.

Szkoła dyplomacji z Edwardem Bernardem Raczyńskim

15 listopada odwiedziliśmy Społeczną Szkołę Podstawową im. E. Raczyńskiego w Poznaniu.

Edward Bernard Raczyński, to nie tylko potomek zasłużonej dla Wielkopolski rodziny arystokratycznej, ale to także ambasador polski w Londynie przed i w trakcie II Wojny Światowej. Sprawował również urząd Prezydenta RP na uchodźstwie.

Wykład dotyczył życia tego wybitnego dyplomaty, a także jego brata – Adama Rogera Raczyńskiego (ambasadora II RP w Rumunii w latach 1938-1940).

Wykład przeplatany był warsztatami dotyczącymi savoir-vivre i dyplomacji.

(fot. A. Dobek, M. Szukalska, B. Zięba-Zaborek)

Rzeczpospolita Obojga Narodów (450-lecie Unii Lubelskiej)

25 października odwiedziliśmy Szkołę Podstawową nr 25 z wykładami dla klas drugich i trzecich z wykładem o Rzeczpospolitej Obojga Narodów.

1 lipca 1569 roku doszło do jednego z największych sukcesów polskiej polityki zagranicznej. W wyniku konsekwentnych działań od momentu zawarcia unii w Krewie w 1385 ostatecznie udaje się połączyć unią realną Koronę Królestwa Polskiego oraz Wielkie Księstwo Litewskie. Powstała w ten sposób Rzeczpospolita Obojga Narodów. Nieodłącznym elementem tego państwa była unikatowa kultura – sarmatyzm oraz związane z nim zwyczaje, kuchnia oraz charakterystyczny strój narodowy.

Wykład spotkał się z dużym zainteresowaniem najmłodszych.

Port pachnący rewolucją. O protestach w Hongkongu

Październik poświęciliśmy w RODMie Poznań głównie wydarzeniom w Azji. Naszym kolejnym prelegentem był pan dr Tomasz Okraska z Uniwersytetu Śląskiego.

Pan doktor przedstawił w pierwszej kolejności historię portowego miasta Hongkong, która wpłynęła na ukształtowanie się jego dzisiejszej autonomii i nietypowego, jak na Chiny ustroju. Pokrótce przedstawił wydarzenia ostatnich lat: na przykład protest parasolek z 2014 roku. Następnie przeszedł do omawiania przyczyny wybuchu niezadowolenia społecznego wśród mieszkańców „Pachnącego Portu”. Opisał również, w jaki sposób protestujący korzystając z nowoczesnych technologii potrafią się gromadzić oraz zablokować fragment miasta. Wymienił także postulaty demonstrantów.

Moderujący spotkanie dr Adam Szabelski zadał następnie obecnym kilka zagadek dotyczących Chin. Osoby, które najszybciej udzieliły poprawnej odpowiedzi otrzymały nagrody książkowe.

Słuchacze zadali panu dr Tomaszowi Okrasce kilkanaście pytań, po czym przeszli do dyskusji nad dalszymi możliwymi scenariuszami.

Zasadniczo zebrani byli zgodni w ocenie sytuacji: jest ona patowa zarówno dla demonstrantów, jak i dla Pekinu.

Zdaniem dr Tomasza Okraski Chiny podjęły decyzję o przeczekaniu mając nadzieje, że protestujący po upływie kilku miesięcy sami zrezygnują z dalszych aktywności.

 

Globalna ekspansja Chin

17 października w Bibliotece Uniwersyteckiej UAM odbyła się dyskusja o globalnej ekspansji Chin. Naszym gościem był Pan Radosław Pyffel – Pełnomocnik Zarządu PKP Cargo ds. rynków wschodnich, oraz kierownik studiów “Biznes chiński- jak działać skutecznie w czasach Jedwabnego Szlaku” w Akademii Leona Koźminskiego.W przeszłości między innymi Alternate Director I członek Rady Dyrektorów w Azjatyckim Banku Inwestycji Infrastrukturalnych ( AIIB) z ramienia RP (2016-2018), prezes think-tanku Centrum Studiów Polska-Azja (CSPA). Studiował (jako stypendysta MEN) na chińskich uczelniach wyższych m. in. Sun Yat Sen University w Kantonie i Beijing University.

Od ponad dwóch dekad Chiny prowadzą agresywną politykę inwestycyjno-kredytową w Afryce, stając się kluczowym pożyczkodawcą dla krajów afrykańskich, w tym Angoli, Etiopii, Kenii i bogatej w miedź Zambii. Podczas gdy wielu afrykańskich przywódców z zadowoleniem przyjmuje pomoc Pekinu, szczególnie w budowaniu infrastruktury, a ekspansja chińska jest źródłem zaniepokojenia Europy.

Jednocześnie Chiny stają się liderem w dziedzinach zaawansowanych technologii i starają się podważyć światowy układ w którym dominują USA.

Radosław Pyffel przedstawił specyfikę chińskiej ekspansji, która powoli buduje nowy ład międzynarodowy oparty o konfucjańskie idee harmonii. Jednakże, harmonia ta jest specyficznie rozumiana. Jest to naturalny porządek rzeczy, w którym miejsce centralne zajmują Chiny “Państwo Środka”. Niczym dworzanie cesarscy ustawiający się w bliższej lub dalszej odległości od cesarza na takie same relacje z Chinami mogą liczyć inne państwa. Doskonale było to widać podczas targów w Szanghaju, gdzie naczelne miejsce miał wielki namiot chiński, a miejsca wystaw innych państw były posegregowane względem ważności wobec Chin.

Projekt Jednego Pasa i Szlaku, nawet jeśli Polska nie będzie chciała w nim uczestniczyć jest nie do uniknięcia z powodów geopolitycznych. Już teraz 80% pociągów z Chin wjeżdża do Europy przez polskie terytorium. Sama idea Pasa i Szlaku jest jednak bardzo niejasna – jest to spowodowane specyficznym poczuciem honoru, które mogłoby zostać naruszone w przypadku porażki tego projektu. Utrzymując stan niejasności można się jeszcze wycofać zachowując twarz.

Chińskie elity są przekonane o tym, że przywracanie Chinom ich należnego miejsca w świecie po dwóch wiekach problemów wewnętrznych, wywoła reakcję innych mocarstw – zwłaszcza USA. Dlatego Chiny są gotowe to konfrontacji.

Osiągnięcia polskiej polityki zagranicznej 2015-2019. Nowoczesna promocja Polski

29 września 2019 r. w Pałacu Działyńskich w Poznaniu odbyła się kolejna debata  z cyklu pt. „Osiągnięcia polskiej polityki zagranicznej w latach 2015-2019”. Tematem wiodącym spotkania były zagadnienia dotyczące „Nowoczesnej promocji Polski”.

Wydarzenie odbywało się w ramach trwającego od 27 do 29 września Festiwalu Książki Narodowej organizowanego przez Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” działające w Poznaniu.

Spotkanie w Poznaniu otworzyło wystąpienie wiceministra spraw zagranicznych Szymona Szynkowskiego vel Sęka. Wiceminister zaznaczył, że: „dyplomacja publiczna jest dyplomacją przyszłości. Jej przekaz ma mieć charakter ogólnodostępny, a nie elitarny. Każdy z nas powinien być ambasadorem Polski przy wykorzystaniu dostępnych mediów, w tym mediów społecznościowych”. Nadmienił także, że na rzecz przekazu marki „Polska” działa 125 placówek na całym świecie.

Przedstawiciel polskiego rządu podsumował tegoroczne akcje promocyjne realizowane przez MSZ. Do głównych przedsięwzięć zaliczył organizację Szczytu Bałkanów Zachodnich w Poznaniu, w przygotowanie którego zaangażowanych było blisko 7000 osób. „Tego typu wydarzenie oprócz tego, że stanowiło formę promocji Polski – miało także inny, równie ważny cel – a mianowicie wykorzystywanie ważnych wydarzeń o skali światowej, aby pokazać znaczenie naszego kraju na forum europejskim i światowym, gdzie Polska jest orędownikiem rozszerzenia EU o państwa bałkańskie”. Wiceminister wspomniał także o zakończonej sukcesem akcji iluminacji największych budynków na świecie w kolorach bieli i czerwieni, dzięki czemu około 90 mln ludzi na całym świecie dowiedziało się o 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Minister zaznaczył, że głównym celem podejmowanych przez MSZ przedsięwzięć jest, aby narracja dot. promocji marki narodowej docierała poza granice Polski.

Pan Radosław Pyffel – pełnomocnik Zarządu PKP Cargo ds. rynków wschodnich oraz kierownik studiów “Biznes chiński – jak działać skutecznie w czasach Jedwabnego Szlaku” w Akademii Leona Koźminskiego przedstawił swoje obserwacje, prezentując uczestnikom spotkania, percepcję oraz pryzmat, poprzez który Azjaci postrzegają Polskę i Polaków

Dla mieszkańców kontynentu azjatyckiego Polska jest krajem bardzo atrakcyjnym, rozwijającym się w szybkim tempie, na co wskazują wskaźniki gospodarcze oraz realizowane duże projekty infrastrukturalne. Ponadto Polska traktowana jest jako państwo z ogromnym potencjałem, o czym świadczy przykład dobrze prosperującego portu gdańskiego. Polska jest pozytywnie odbierana na Dalekim Wschodzie, ponieważ uważana jest za kraj konserwatywny rodzinny, o wysokiej etyce pracy, co imponuje Azjatom, ceniącym sobie wartości rodzinne i tradycyjne.

Trzecim dyskutantem był pan Bartłomiej Radziejewski szef think tanku Nowej Konfederacji, który zaznaczył, że promocja Polski powinna koncentrować się na dwóch aspektach: promocji potrzeb i interesów. Wskazał, że Polska potrafi pokazywać siebie, uzyskując pozytywny efekt psychologiczny. Dzieląc się swoimi spostrzeżeniami nadmienił, że nasz kraj częściej podejmuje działania z gatunku reaktywnych, bądź też defensywnych. Jak zauważył – są to jednocześnie działania z gatunku mniej efektywnych. Powinno pojawić się więcej działań ofensywnych i proaktywnych, stanowiących alternatywę dla obecnego przekazu, przedstawiając tym samym szereg zwycięstw i wolności, które wyprzedzały zachodnią cywilizację liberalną.

Podczas ostatniego wystąpienia, pan Marek Szczepanowski Zastępca Dyrektora Departamentu Dyplomacji Publicznej i Kulturalnej MSZ, dokonał rozróżnienia pomiędzy dyplomacją klasyczną, która ma bardzo precyzyjnie wyznaczone cele a dyplomacją publiczną, będącą elementem klasycznej dyplomacji. Wskazał, że dyplomacja publiczna daje poparcie społeczne, a jej zadaniem jest kreowanie wizerunku Polski poprzez różne okoliczności. Przedstawił sposób aktywności ministerstwa na tym polu, polegający na kategoryzowaniu działań, tak aby stworzyć przekaz adekwatnie adresowany do odbiorcy. Zaakcentował, iż niezwykle ważne jest dostosowanie treści do grup docelowych. Przedstawiciel resortu podkreślił, że działania koncentrują się w dużej mierze na reagowaniu ad hoc  w sytuacjach kryzysowych, zważywszy, że na pewne skazy ciążące na wizerunku Polski należy odpowiadać w sposób natychmiastowy. Niezwykle istotne jest sukcesywne budowanie wizerunku Polski w sposób pozytywny, który pomoże innym państwom zrozumieć, dlaczego wybrana została taka forma narracji, ukazującej miejsce i znaczenie Polski na arenie mnd. Dlatego też konieczna jest troska o znajomość polskiej kultury i docieranie z niezakłamanym wizerunkiem do jak najszerszych kręgów społecznych.

W podsumowaniu spotkania, wiceminister SZ nakreślił wizję dalszych działań w obszarze promowania marki Polski. Cele te oprócz tego, że powinny mieć charakter długoterminowy powinny koncentrować się na wykorzystywaniu nowych płaszczyzn, takich jak sektor gier komputerowych, dyplomacja cyfrowa oraz podjęcie działań w kierunku uruchomienia telewizji anglojęzycznej.

 

Rzeczpospolita Obojga Narodów (450-lecie Unii Lubelskiej)

Do Wielkopolski przyjechała kolejna grupa naszych rodaków z Kazachstanu i Rosji, którzy obecnie zamieszkują w Ośrodku RODAK w Środzie Wielkopolskiej.

Chcąc pomóc im lepiej poznać naszą kulturę i tradycję przeprowadziliśmy dla nich wykład historyczny dotyczący Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Wyjaśniliśmy, jak powstał fenomen sarmatyzmu oraz związany z nim nasz charakterystyczny strój narodowy.

Wykład spotkał się z dużym zainteresowaniem. W przyszłości planujemy kolejne spotkanie dla repatriantów.

Zajęcia poprowadził dr Adam Szabelski – pracownik RODM w Poznaniu.

 

 

Wystawa w Urzędzie Wojewódzkim – “Znani nieznani. Polacy światu”

Zapraszamy Państwa na wystawę, która mieści się w holu budynku Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu, przy ul. al. Niepodległości 16/18.

Wystawa „Znani nieznani Polacy” wchodzi w skład cyklu przedsięwzięć zatytułowanych „Polacy Światu” realizowanych przy współpracy Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP oraz  Polskiej Akademii Nauk Archiwum w Warszawie.

Najbardziej rozpoznawalni Polacy na świecie to papież Jan Paweł II oraz współzałożyciel i pierwszy przewodniczący „Solidarności”, laureat Pokojowej Nagrody Nobla Lech Wałęsa. Jednak na kartach naszej bogatej historii zapisało się wielu innych wybitnych, choć z różnych powodów zapomnianych, rodaków.

Żyli oni i pracowali na chwałę ludzkości w dalekich, obcych krajach, najczęściej z powodu zesłania lub przymusowej popowstaniowej lub powojennej emigracji. Część z nich, mimo niewątpliwych zasług dla świata, znana jest w naszym kraju tylko nielicznym zainteresowanym.

Na wystawie składającej się z 20 różnokolorowych plansz prezentujemy niezwykłe dokonania 40 wybitnych Polaków, sławnych, docenianych i podziwianych na świecie, a zupełnie nieznanych lub prawie zapomnianych w Polsce.

Są wśród nich polscy badacze Syberii, zesłańcy i dobrowolcy, którym świat zawdzięcza pierwsze opisy ich przybranej ojczyzny Syberii, jak Jan Czerski czy Aleksander Czekanowski, odkrywcy morza Buriatów Bajkału.

Wystawa prezentuje nieznane fakty z życia i wybitne osiągnięcia pionierów Ameryki Południowej, budowniczych mostów, linii kolejowych, dróg, portów w USA, Kanadzie, Peru czy Ekwadorze, jak Kazimierz Gzowski czy Ernest Malinowski, którego najdonioślejsze dzieło, zapewniające mu ogólnoświatową sławę – Centralna Kolej Transandyjska – jest do dziś jednym z największych osiągnięć myśli inżynieryjnej; linia ta jest najwyżej na świecie przeprowadzonym połączeniem kolejowym, wznosi się na wysokość ponad 4000 metrów n.p.m.

Ernest Malinowski, chociaż w Polsce mało kto o nim słyszał, jest bohaterem narodowym Peru. Na planszach naszej ekspozycji są architekci nadający kształt miastom Ukrainy, Azerbejdżanu, a przede wszystkim Gruzji. Historyk, antropolog kultury Jerzy Rohoziński napisał: „W 1910 roku kolonia polska w Tbilisi liczyła już prawie 8 tysięcy osób. […] Spacer po centrum Tbilisi, Kutaisi czy Batumi może nas napawać dumą, bowiem wiele znaczących budowli, gmachy publiczne, teatry, urzędy, szkoły, kamienice to dzieło polskich architektów. Prym wiedzie tu zdecydowanie Aleksander Szymkiewicz. Inni? Na planszach prezentujemy dokonania pioniera przemysłowej produkcji zegarków w Szwajcarii Antoniego Norberta Patka, który wszedł do historii jako genialny przedsiębiorca, a jego zegarki stały się synonimem zamożności albo przynajmniej wysokich aspiracji społecznych. „Noszenie na ręku patka (pisanego z małej litery) nobilitowało przed stu laty i dodaje prestiżu także dzisiaj.” Wśród znanych posiadaczy zegarków firmy Patek Philippe byli: królowa Wiktoria, książę Albert, Zygmunt Krasiński, Piotr Czajkowski, Lew Tołstoj, Maria Skłodowska-Curie, Albert Einstein, Niels Bohr, papież Pius XII, Walt Disney, Josip Broz Tito, Józef Stalin, a ostatnio dołączył także Władimir Putin. Patek doczekał się nawet swojego muzeum w Genewie. Natomiast w Polsce uhonorowano go nadaniem jego zaszczytnego imienia Gimnazjum nr 1 w jego rodzinnych Piaskach niedaleko Lublina.

Bohaterami wystawy są m.in.: projektant znaczków i banknotów Czesław Słania, któremu jeszcze w szkole przepowiadano „Albo skończysz w więzieniu, albo będziesz wielkim człowiekiem”, a jego dorobek sprawił, iż jego nazwisko wpisano do Księgi Rekordów Guinnessa jako twórcy rekordowej liczby znaczków; pierwszą Szwedzką Akademię Sztuki Filatelistycznej, powołaną w 1981 roku, nazwano jego imieniem; są na planszach etnografowie: w Słowenii (Emil Korytko), Mongolii (Józef Kowalewski) czy Australii i Oceanii (Bronisław Malinowski); jest jezuita, lekarz okulista w Chinach Wacław Szuniewicz, franciszkanin, misjonarz w Japonii Władysław Żebrowski, którego dokonania od 2002 roku upowszechnia Muzeum Brata Zenona w Czarni i jego filia w Kadzidle, są wędrowcy, jak badacz nieznanych, trudno dostępnych obszarów Antarktyki Henryk Arctowski i Afryki Kazimierz Nowak.          O jednym z bohaterów naszej ekspozycji Michale Jankowskim, pionierze rosyjskiego Dalekiego Wschodu, napisano: „Jankowscy nigdy nie wyparli się swojego pochodzenia, płacąc za to ogromną cenę; utraciwszy język ojczysty, nie utracili jednak cząstki polskiego ducha wolności, przeciwstawiając przeciwnościom losu i ciężkim próbom życiowym niezwykły hart ducha, poświęcenie, upór i pracowitość, pośrednio zawsze będąc ambasadorami Polski, która od dawna już, niestety, zaliczyła ich na straty.”

Te słowa można z powodzeniem odnieść do wszystkich zaprezentowanych na tablicach postaci. Oni nigdy nie zapomnieli, że są Polakami. Trudno znaleźć taką dziedzinę aktywności człowieka na świecie, w której nie ma śladów działalności Polaków. Celem ekspozycji jest przybliżenie dokonań naszych wielkich rodaków, którzy zasłużyli sobie przecież na miejsce w naszej pamięci i sercach

MSZ Departament Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą opracował wykaz wybitnych Polaków, sławnych, docenianych i podziwianych na świecie, a zupełnie nieznanych lub prawie zapomnianych w Polsce:

  1. Hanna Hirszfeld
  2. Ludwik Hirszfeld
  3. Jan Czerski
  4. Benedykt Dybowski
  5. Wiktor Godlewski
  6. Aleksander Czekanowski
  7. Edward Piekarski
  8. Wacław Sieroszewski
  9. Ferdynand Karo
  10. Roman Szwoynicki
  11. Józef Morozowicz
  12. Konstanty Wołłosowicz
  13. Leon Barszczewski
  14. Julian Talko-Hryncewicz
  15. Aleksander Szymkiewicz
  16. Aleksander Rogojski
  17. Henryk Bukowski
  18. Ludwik Szaciński
  19. 19. Michał Boyn
  20. Wacław Szuniewicz
  21. Bronisław Malinowski
  22. Józef Obrębski
  23. Józef Gosławski
  24. Czesław Słania
  25. Henryk Hryniewski
  26. Władysław Horodecki
  27. Kazimierz Gzowski
  28. Ernest Malinowski
  29. Henryk Groppler
  30. Antoni Norbert Patek
  31. Emil Korytko
  32. Józef Kowalewski
  33. Henryk Arctowski
  34. Kazimierz Nowak
  35. Bohdan Paczyński
  36. Władysław Turowicz
  37. Michał Jankowski
  38. Władysław Żebrowski
  39. Stefan Drzewiecki
  40. Krystyn Olszewski